Vitamin She

લીંબુ માંથી રસ મળે અને રસ માંથી વિટામિન સી મળે. આતો બધાને ખબર જ છે. પણ એક છોકરાને એ વિટામિન સી કરતા વિટામિન શી ( She) ની વધારે જરૂર પડે છે. પણ મળ્યા પછી જો એનો અતિરેક થાય તો કેવું થાય એના વિશે હમણાં જ તાજી આવેલી અમદાવાદ ના લોકપ્રિય આર.જે. ધ્વનિત ની #VitaminShe જોવા જેવી છે.

મેં પહેલા પણ મારા બ્લોગમાં ગુજરાતી ફિલ્મો વિશે લખ્યું હતું તેમ, અત્યારે ગુજરાતી ફિલ્મો નો રાફડો ફાટ્યો છે. પણ હવે એની ક્વોલિટી સારી થતી જાય છે, એ પણ એક હકીકત છે. છેલ્લા કેટલાય વર્ષોથી ગુજરાતી ઇન્ડસ્ટ્રી જોડે ગણી ગાંઠી સારી ગણાતી ફિલ્મો હતી. પણ છેલ્લા 6-7 વર્ષ માં ઘણી એવી સારી ફિલ્મો આવી ગઈ, કે જો આપણે કોઈ હિન્દી ફિલ્મ જોવાની છોડીને ગુજરાતી ફિલ્મ જોવા જઈએ તો આપણને પૈસા અને સમય બંનેનું પૂરતું વળતર મળી રહે. ફિલ્મની ક્વોલિટી, સ્ટોરી, સોંગ્સ, ભાષા, વેશભૂષા એમ દરેક ક્ષેત્રમાં બદલાવ આવી ગયો છે. બોલીવૂડના પ્રખ્યાત સિંગર એન્ડ મ્યુઝિક કોમ્પસર પણ ગુજરાતીમાં કામ કરવા અને બેસ્ટ આપવા તત્પર છે.

હવે આજે એક્સક્લુસીવલી જેની વાત કરવી છે, એ છે અમદાવાદના પ્રખ્યાત આર.જે ધ્વનિત ની ડેબ્યુ ફિલ્મ ‘વિટામિન શી’ ની. જેને આપણે રોજ રેડિયો પાર સાંભળતા હોઈએ તેને જોવાની કદાચ મજા આવે, કદાચ ના પણ આવે. કેમકે આપણે અવાજ પરથી અમુક વાર વ્યક્તિ ની પર્સનાલિટી ધારી લેતા હોઈએ છે. પણ આ ભાઈને જોવાની મજા આવી. આ તેમની પહેલી ફિલ્મ હોવા છતાંય ક્યાંય એવો અણસાર આવતો નહોતો. એક્ટિંગ ખરેખર સરસ કરી છે. હું તો માનું છું કે હજી બીજી સારી ગુજરાતી ફિલ્મો કરવી જોઈએ. એમ પણ ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં રેડીઓ જોકીઓને સારો એવો રિસ્પોન્સ મળે જ છે ને ?

હવે પાછા ફિલ્મની વાત પર આવીએ તો, ગુજરાતી ફિલ્મનો એક ફાયદો એ છે કે, આપણે એની સ્ટોરી તેમજ લોકેશન સાથે આસાનીથી કો-રિલેટ કરી શકીએ છે. આ ફિલ્મના દરેક પાત્ર જીગર, વડીલ, મન્યો, એડમીન દરેક રિયલ લાઈફ ઓબ્સેર્વેશન પરથી જ બનાવેલા લાગે છે. અને દરેક ટોળકીમાં આવા ભાઈબંધો તો હોય જ. અને ગર્લ ફ્રેન્ડ પણ આવા વાંધા પાડતી જ હોય. વડીલની સલાહો તો જોરદાર જ હતી, અને તેમના એક્સપ્રેશન થી જ એક વાર તો હસવું આવી જાય. (જે લોકોએ સ્મિત પંડ્યા ના યુ-ટ્યુબ પર વીડિયો નહીં જોયા હોય તે કદાચ આમને બૌ નહીં ઓળખતા હોય ). મન્યાની લાફા ખાવાની ટેવ, અને તેની બોડી એક્સપ્રેશન જબ્બર. એડમીન ફિલ્મમાં ખૂબ ઓછું બોલે, પણ બોલે ત્યારે જબરૃ બોલે છે. ખરેખરમાં 10 માંથી 5 લોકો તો રિયલ લાઈફમાં આવા જ હોય છે. જ્યારે પણ સીનમાં એડમીન હોય ત્યારે એના કૈક બોલવાની રાહ જોવાતી હતી. હવે આ બધાની વચ્ચે પોતાની પહેલી ફિલ્મ કરતો જીગર પણ સારી એવી કોમેડી અને એક્ટિંગ કરે છે. પહેલી ફિલ્મ હોય અને એમાં પણ આટલા ખેરખાઓ ની વચ્ચે પોતાની છાપ છોડવી એ જ ખૂબ મહત્વની વાત છે.

આશિષ કાક્કડ સાહેબ થોડાક જ સીનમાં છે, પણ એમને જોવાની મજા આવે છે. તુષાર શુક્લ સાહેબ પણ બે સીન માં આવે છે, જેમાં પહેલા સીનમાં તો જરાક ઝલક જ બતાવી, પણ થોડો અંદાજો આવ્યો હતો, પણ છેલ્લે જ્યારે પ્રત્યક્ષ આવ્યા ત્યારે તેમણે ‘I Love you’ ની વ્યાખ્યા કરી એ ખૂબ જ ગમી. સોંગ્સ બધા જ સરસ છે. પણ મારું ફેવરિટ “પ્રેમ છે” અને શરૂઆતમાં આવતું એક બોલાયેલું સોન્ગ. ( હા, બોલાયેલું, ધ્વનિતના જ અવાજમાં ).

ઓવરઓલ ફિલ્મ ખરેખર સરસ છે. અરે તેમાં એક હિરોઇન પણ છે, અને તે પણ સારી એવી એક્ટિંગ કરી જાણે છે. જોજો… આ કાઈ રીવ્યુ નથી પણ મેં જોયી, ગમી એટલે લખ્યું.

બેસ્ટ ઓફ લક ધ્વનિત….

ચાલ પલળીએ…

આભે બંધાય વાદળના માંડવા,

સૂરજને પણ ક્યાં દે છે એ નીકળવા !

એ તો મસ્ત બની વરસે છે ધરતી પર,

શુ એ વરસે છે ખાલી ધરતીને ભીંજવવા ?

ના રે ના.. એ તો આવે છે આપણને ભીંજવવા,

પણ માણસ નથી દેતો પોતાને ભીંજવવા.

એ મજબુર છે એની બચવાની ટેવથી,

ઉનાળામાં ગરમીથી, શિયાળામાં ઠંડીથી બચ્યા,

મારે છે વલખા ચોમાસામાં પણ બચવા વરસાદથી,

પણ મેહુલો કાઈ થોડો કોઈના રોકે રોકાય …

એ તો બસ મન મુકીને વરસે જ જાય.

હોય એવા ઘણા અભાગીયા જે છત્રી શોધવા જાય,

વરસાદ વરસે ત્યારે છત્રી-રેઇનકોટ ભાડમા જાય,

જો એ પહેરુ, તો મારી વરસાદમાં ન્હાવાની મજા જાય.

મજા તો ત્યારે આવે, જ્યારે મારી સાથે મારી સંગીની પણ ભીંજાય.
~ સુશાંત ધામેચા

ઘડિયાળ વગરનો સમય

આજની ફાસ્ટ લાઇફમાં આપણે બધા ઘડિયાળના કાંટે ભાગીએ છે. સવારના એલારામથી જ ઘડિયાળની ગુલામી ચાલુ થઇ જાય છે. સમયનું મેનેજમેન્ટ આજના જમાનામાં ખુબ મહત્વનું થઇ ગયું છે. સમય પ્રમાણે આપણો નિત્યક્રમ રોજ જ નક્કી હોય છે. યાદ ના રહે તો અત્યારે તો એન્ડ્રોઈડ એપ્લીકેશનો પણ એટલી બધી આવી ગઈ છે કે તમે કહો ત્યારે બુમો પાડીને યાદ કરાવે. પણ પહેલાના જમાનામાં આટલીબધી સગવડતાઓ નહોતી. પહેલાના લોકો સુરજ નો પડછાયો જોઇને સમયનું અનુમાન લગાવી શકતા હતા. અત્યારેતો અમુક વાર આપણને ઘડિયાળ પર પણ વિશ્વાસ નથી આવતો, એમ થાય કે “ લે હજી ૯ જ વાગ્યા છે? કે એમ થાય કે લે ૯ વાગી ગયા ?? “

આ એટલા માટે યાદ આવ્યું કે, હમણાં થોડા સમય પહેલા “ અર્ધી રાતે આઝાદી” નામની એક બુક વાચવાની ચાલુ કરું હતી. એ બુક ફેસબુક ઉપર મોરબીના વિજયભાઈ એક પુસ્તક ભેટ યોજના ચલાવે છે, એમાં મને લાગી હતી. ( આના વિષે મેં મારા આગળના એક બ્લોગ “ એક અનોખી પહેલ ભાગ-૨ “ માં લખ્યું છે ) એ બુકમાં જ્યારથી અંગ્રેજોએ ભારતને આઝાદી આપવાનું નક્કી કર્યું, ત્યારથી લઇને છેક આઝાદી મળી ત્યાં સુધીની એક એક દિવસની ઊંડાણથી વિગતો છે. હવે આ વાંચતો હતો એ સમયગાળા દરમ્યાન કેટલાય વખતથી વાચવાની ઈચ્છા હતી એ ખુશવંત શીંઘ ની એક સત્ય ઘટના પર આધારીત નવલકથા “ ટ્રેન ટુ પાકિસ્તાન” વાચવાની ઈચ્છા હતી, એ મળી ગઈ. પછી તો જેવી “અર્ધી રાતે આઝાદી” બુક પૂરી થઇ કે “ટ્રેન ટુ પાકિસ્તાન” વાચવાની ચાલુ કરી.

આ બુકમાં સિંઘ સાહેબે ભારત ના પંજાબ ના સરહદી વિસ્તાર ના એક નાના ગામ “મનોમજરા” ની વાત કરી છે. જયારે ભારત અને પાકિસ્તાન ના ભાગલા થયા ત્યારે ત્યાની સ્થિતિ અને સંજોગો વિષે ઊંડાણમાં લખ્યું છે. પણ એમણે ગામનું અને ત્યાના લોકોના નિત્યક્રમ નું વર્ણન કર્યું એ આજે અહી લખવું છે. તો હવે પછી ના બધા જ શબ્દો ખુશવંત શીંઘ સાહેબ ના પોતાના….

This slideshow requires JavaScript.

ગામમાં વધારે પેસેન્જર ટ્રેનો નથી ઉભી રહેતી. એક્ષ્પ્રેસ ટ્રેનો તો ક્યારેય નહિ. અહી બે જ ધીમી પેસેન્જર ટ્રેનો ઉભી રહે છે. એક દિલ્હી થી લાહોર જાય, તો બીજી લાહોર થી દિલ્હી. લાહોર વાળી ટ્રેન સવારે થોડીક મીનીટો માટે માંનોમાંજરામાં મુકામ કરે અને દિલ્હી જતી ટ્રેન સાંજે થોડી વાર માટે અહી ઉભી રહે. આ સિવાય બીજી ટ્રેનોને જયારે આગળ સિગ્નલ ન મળે ત્યારે નાછુટકે અહી ઉભા રહેવું પડે.પણ તોય કેટલીક ગાડીઓ માંનોમાંજરાની કાયમી ગ્રાહક ગણાય ને એ કાયમી ગ્રાહક એટલે માલગાડી. સ્ટેશનમાં કોઈને કોઈ માલગાડી પડી જ હોય. પણ મજાની વાત તો એ છે કે ગામમાં ભાગ્યે જ કોઈને સમાન મોકલવાનો હોય કે કોઈનો સમાન આવક્નો હોય. બસ, સ્ટેશનના સાઈડીંગ પર વેગનો પડ્યા રહે.વેગનો છુટા કરાય ને નવા વેગનો જોડાયા કરે.

છતાં, મનોમજરામાં ટ્રેનો નું ભાર મહત્વ. મસળકુ થાય એ પહેલા જ લાહોર જાતે મેલ ગામમાંથી પસાર થાય ને પુલ પરે પહોચતાની સાથે જ બે મોટી મોટી વ્હીસલો વગાડી ગામને ઊંઘમાંથી ઉઠી આળસ મરડવા ઉભું કરી દે. બાવળના વૃક્ષ પર કાગડાઓ કાંવ-કાંવ કરવા લાગે. ચામાંચીડ્યા પીપળાના વૃક્ષ પર ફરવા લાગે ને ડાળીઓ પર લટકવા માટે ઝઘડ્યા કરે. મસ્ઝીદના મુલ્લા ને ખબર પડી જાય કે સવારની દુવાનો સમય થઇ ગયો. એ જલ્દી જલ્દી હાથ-મો ધોઈ, મક્કા બાજુ મોં રાખી ઉભો રહે ને કાન પર આંગળીઓ રાખી મોટેથી બુમ પડે ‘ અલ્લાહ-હો-અકબર’. મુલ્લાનો અવાજ સંભાળતા જ નજીકના શીખ ગુરુદ્વારનો પુજારી ઉઠી જાય ને ગુરુદ્વારાના આંગણામાં આવેલા કુવામાંથી પાણીની ડોલ ભરી પોતાના ડીલ પર રેડી લે. ન્હાતો જાય એન ભજનો લલકારતો જાય.

૧૦:૩૦ વાગ્યાની સાથેજ દિલ્હીથી આવતી પેસેન્જર ટ્રેન મનોમજરાની જીંદગીમાં પ્રવેશે. ગામના લોકોતો એ પહેલેથી જ પોતાના નીરસ કામોમાં પરોવાઈ ગયા હોય. પુરુષો ખેતરમાં કામે લાગી ગયા હોય ને સ્ત્રીઓ ઘરકામ માં વ્યસ્ત થઇ ગઈ હોય.છોકરાઓ ઢોરોને ચરાવવા માટે નદીકિનારે પહોચી ગયા હોય. કોશ સાથે જોતરાયેલા બળદો ગોળ ગોળ ફર્યા કરતા હોય ને કોશ કણસ્યા કરતો હોય. મકાનોના છાપરા પર ચકલીઓ એ ઉડાઉડ કરી મૂકી હોય ને બધા વચ્ચે ચામાચીડિયા પંખો સંકેલીને સુઈ ગયા હોય.

મીડ-ડે એક્ષ્પ્રેસ નીકળે ને મનોમજરા તન તોડી નાખે એવી મહેનત માંથી બે ઘડી આરામ કરી લે. પુરુષો અને છોકરાઓ ખાવા માટે ઘરે પાછા ફરે. પેટની ભૂખ શાંત કર્યા બાદ, પુરુષો પીપળના છાયડે બેસી ગપ્પા મારવા લાગે. કેટલાકને ઝોલા આવવા લાગે તો કેટલાક વળી બે ઘડી નીંદરેય ખેચી લે.છોકરાઓ ન્હાવા માટે પાડા લઈને તાલાવે પહોચી જાય, ને પાડાની પીઠ પરથી પાણીમાં ધુબાકા મારે. છોકરીઓ ઝાડના છાયે બેસી રમ્યા કરે. કોના ઘરે બાળકનો જન્મ થયો, કે કોના લગ્ન થયા, કોણ લગ્ન ને લાયક થઇ ગયું છે, કે કોણ મારવાની ઘડીઓ ગણી રહ્યું છે એની વાતો કર્યા કરે.

સાંજ પડતા જ લાહોર થી પેસેન્જર ટ્રેન ગામે આવી ચડે ને લોકો ફરીથી કામે વળે. દિવસ આકો ચરવા માટે બહાર લઇ જવાયેલી ગાયો અને ભેસોને પછી લાવાય ણે ઘરમાં બાંધી દેવાય. સ્ત્રીઓ રાતનું ભોજન તૈયાર કરવા લાગી જાય. સાંજે આખું કુટુંબ છત પર ભેગું થાય, ણે ઉનાળામાં તો અહી જ મીઠી નીંદર ખેચાય. પુરુષો દિવસભરનો થાક રાતે ખાટલા પર બેઠા બેઠા ખાવા પર ઉતારે ણે શાક-રોટલી સાથે કઢેલા દુધના સબડકા લે. ભરપેટ ખાધા બાદ એ જ ખાટલા પર બેઠા બેઠા ઊંઘવાના સમય થવાની રાહ જોવાય. રાતે માલગાડીનો અવાજ સંભળાય ને લોકો એકબીજાને શુભરાત્રી કહેતા હોય એમ ‘માલગાડી આવી ગઈ’ એવું કહે. આ બાજુ મુલ્લા ફરીથી હોય એટલું જોર લગાવીને બુમ પાડે ‘અલ્લાહ-હો-અકબર’ ને મુસલમાનો છત પરથી ‘આમીન’ નો હોકારો પાડે. શીખ નાનું કુંડાળું રચીને બેઠલા ને ઝોલા ખાતા પુરુષો અને સ્ત્રીઓ વચ્ચે ભજનો લલકાર્યા કરે. બાવળના ઝાડ પર કાગળના કાંવ-કાંવ ધીમા પડી જાય ને ચામાચીડિયા ફરીથી ગામમાં ઉડવા લાગે. આ બધા વચ્ચે માલગાડી સ્ટેશન પર આવે ને એનું એન્જીન સાઈડીંગ પર વેગન બદલવા આગળ-પાછળ થયા કરે. ગામના બાળકો ઊંઘી ગયા હોય ત્યારે ગાડી ઉપડે અને પુલ પરથી ભારે અવાજ કરતી પસાર થઇ જાય. આ જ ગામની જિંદગી. ગામનું આ જ જીવન.

આવું હતું મનોમજરા ગામ. આતો એક ગામની વાત થઇ, પણ આઝાદી વખતે જયારે ઘડિયાળો એટલી હાથવગી નહોતી ત્યારે લોકો આવી નિશાનીઓથી જ સમયની જાણકારી મેળવતા હતા. આ સિવાય પણ બીજી અમુક રીતે તેઓ જાણકારી મેળવતા હતા. ફોટાઓ પરથી વધારે ખ્યાલ આવી શકશે.

This slideshow requires JavaScript.

( ઘણા ઘરડા લોકો તો સૂરજનો પડછાયો જોઇને પણ સમય બતાવી દેતા હતા. હા, ચોક્કસ કલાક ની ખબર ના પડે, પણ ત્યારે લોકોને એટલી ચોકસાઈની જરૂર પણ નોહતી પડતી. )

Pic. Courtesy : Internet

‘ME’ Time

the-importance-of-me-time-2-728

A Day and Night given by the Almighty god and 24 Hrs given by science are accepted by all human being on the earth. As we know that, most successful and the least successful, both have the same time for the day. It is up to them, how they live the day and utilize it. It calls ‘ Time Management ‘, when we utilized full hours of the day to live a life. Everyone of us living for a reason.  Reasons are vary for everyone. But majority of human being thought that the life is just the path from Birth to Death.

But ever we though that, don’t we require few minutes or hour for our self ? Our soul, heart and mind also need attention. I have read somewhere a good word for this time, it is ‘ ME Time ‘. It is time for ourselves. Every one of us should have some quality ‘ME Time ‘ in life, when we can live, how we want . Every one of us need this time, but many can’t recognize this time or can’t manage. It is my personal experience that, if you will pass some ‘ME Time’ during the day, you can spare a quality time to your family for the full day. Yes, I like to read in the morning by sitting in the balcony with a hot tea in one hand and the book in the other. So, every Sunday I spent almost an hour for this and then whole day for the family. All can do this. It is not necessary to read in the morning, it depends on the hobby. Do what you like to do.

Our Swaminarayan spiritual head Shri Koshalendra Prashad  has a very busy schedule for whole day, but he like to do exercise in the morning. So if he has to go for a spiritual tour at 4 in the morning, he start exercising in the morning at 2. He takes lots of photographs on the way to his tour as it is his hobby and shares it on Instagram instantly. Same way our Prime Minister Shri Narendra Modi has also a tight schedule for whole day till midnight. But he likes to do Yoga in the morning, so he manage some time to do that. It is his ‘ME Time’.

Once when, Mr. Obama was in his last days of Presidential job, he was asked that, ‘what will you do, after few days when you will not remain the President of America . ’ That time Mr. Obama said, ‘ On very first Sunday I will wake up late, will not shave my beard and roam In the city by wearing Jeans and T-Shirt.’ This is his ‘ME Time’.  Actually, we saw him many a times eating Burgers in the café with public, playing with the pet and children at the White House.

So, we all have a life, a day and night and 24 Hrs for the day. So, manage to spare some quality time for yourself.  If you will get quality ‘ME Time’, you will surely get quality time for Family and society as well.

સર્કસ – એક યુગનો અંત

‘ અમેરિકાનું પ્રખ્યાત રીંગલિંગ બ્રધર્સ 146 વર્ષે આજે બંધ થવા જઈ રહેલું છે.’

આમતો આ સારા સમાચાર ના કહેવાય, કેમકે એની સાથે કેટલા લોકો સંકળાયેલા હતા ? એ દરેક આજે બેરોજગાર બનશે. સાથે સાથે પ્રાણીઓને રાહત પણ મળશે. જોકે ભારતમાં તો ક્યારનુંય આ લુપ્તાતાના આરે જ છે. અમુક ગામડાઓ સિવાય ક્યાંય એ જોવા મળતું નથી. જોકે ભારતમાં જે સર્કસ થતા તેના કરતાં આ સર્કસ નું કદ ખૂબ ઉંચુ હતું. એની ભવ્યતા ગજબની હતી. પણ આજના સોસીયલ મીડિયાના જમાના માં તેને સર્વાઇવ કરવું અઘરું હતું. ( આમતો સોસીયલ મીડિયાએ ઘણા લોકોને બેકાર બનાવી દીધા છે, અને સાથે સાથે બેક્કાર પણ બનાવી દીધા છે. ). સર્ક્સમાં જે કરતબ બતાવતા હતા એ અત્યારે લોકો ફેસબુક અને યુ ટ્યુબ પર મફતમાં બતાવે છે. ( આપણે મફત જોઈએ છે, પણ એ લોકો તો કમાય જ છે.) જોકર તો અત્યારે દરેક લોકો બની શકે છે. ઓપ્પો અને વિવો જે સેલ્ફીના ફોન નો અતિરેક કરે છે, એનાથી જોકરોનું પ્રમાણ વધી ગયુ છે. ( કોઈએ બંધ બેસતી પાઘડી ના પહેરવી, આ જનરલ વાત છે. )

અત્યારના છોકરાઓને તો સર્કસ કેવું હોય એ કદાચ ખબર જ નહીં હોય પણ 90’s માં તો આની સારી એવી બોલબાલા હતી. રજાઓના દિવસો હોય કે તહેવારો, મેદાનમાં તંબુ બંધાવના ચાલુ થઈ જતા. વાઘ સિંહ ની ગાડીઓ આવતી. જ્યાં સુધી એ તંબુઓ બંધાય ત્યાં સુધી જોકરો ગામમાં ફરીને તેની જાહેરાત કરતા. અને ગામ માં કોઈ ઠીંગુંજી હોય તો એને સર્કસ હોય ત્યાં સુધી કામ મલી જતું. અમારે તો ઘરની પાછળના મેદાન માં જ સર્કસ આવતું, એટલે રાત્રે ધાબમાં સુતા હોઈએ ત્યારે વાઘ સિંહ ના અવાજો સંભળાય. ( બૌ ફાટતી’તી યાર ) એક વાર તો જોવા જવાનું પાક્કું હોય જ. પણ બેસવાનું છેક છેલ્લે પાટિયા પર. ( આગળ વાઘ સિંહ ની બીક લાગતી હતી અને આગળની ટિકિટ પણ વધારે હોય ).

એક સમયમાં સર્કસ પર ફિલ્મો અને સિરિયલ પણ બનતી, અને રાજ કપૂર, રિશી કપૂર, શાહરુખ ખાન, આશુતોષ ગોવારીકર જેવા દિગ્ગજ લોકો તેમાં અભિનય કરતા. આનાથી જ એની જાહોજલાલી માપી શકાય છે.

” સર્કસ તો આજે પણ ભજવાય છે, ફક્ત તંબુઓ બંધાતા નથી. લોકો મન ફાવે ત્યાં અને મન ફાવે તેમ ભજવે છે. ”

~ સુશાંત ધામેચા

ટીવી ની જાહોજલાલી…

 

Onida Television Advertisement of 90’s
Bush Black and White Television

 

 

 

 

 

 

” ભારતમાં ટીવીના દર્શકોમાં 78 ટકાનો ઘટાડો. “ આ સમાચાર વાંચ્યા. મને તો લાગતું હતું કે મેં જ ટીવી જોવાનું ઓછું કરી દીધું છે, પણ હું એકલો નથી. મને ટીવી સામે બેસી રહેવાનો ભારે કંટાળો આવે. હું કોઈ વાર જોવું તો બસ સોંગ્સ જોવું, બાકી મુવી તો મેં છેલ્લે ક્યારે જોયું યાદ નથી. કારણકે એના સિવાયની પ્રવૃત્તિઓ એટલી બધી વધી ગઈ છે, કે એના માટે સમય કાઢવાનું મન નથી થતું. અને કદાચ જો સમય કઢીને મુવી જોવા બેસું તો જાહેરાતનો અતિરેક જોઈને થોડીજ વારમાં કંટાળો આવવા લાગે છે. પણ આત્યારે જ્યારે વેકેશન ચાલે છે, ત્યારે મને ખરેખર ટીવી ની દયા આવે છે. મેં વેકેશનમાં એની જાહોજલાલી જોયેલી છે, અને 90 ના દાયકા વાળા દરેક લોકો આના સાક્ષી હશે જ.

અમારા ઘરે લગભગ 1986 થી ટીવી છે. એ વખતે બુશ કંપની નું બ્લેક એન્ડ વ્હાઇટ ટીવી હતું. અને દૂરદર્શન જ આવતું. અગાસીમાં એન્ટેના લાગવાનું. જેટલી અગાસી નીચી હોય એટલી એન્ટેનાની પાઇપ ઉંચી લગાવવી પડે. રવિવારે પપ્પા અગાસી પર જઈને એન્ટેના ગોળ ગોળ ફેરવીને ઠીક કરે અને હું ટીવી પાસે બેસીને સિગ્નલ કેવો આવે છે એ બૂમ પાડું, ‘ એ આયુ, એ ગયું, બસ-બસ, ચાલશે. ‘. ત્યારે દૂરદર્શન પર મહાભારત ચાલુ થયું. એ વખતે અમારે સોસાયટી માં અમુક ના ઘરે જ ટીવી હતા. તો અમારા ઘરે પણ રાવીવરે મહાભારત જોવા ભીડ થતી. લોકો ટીવી ને પગે લાગતા. એ અરસામાં ટીવીનું વેચાણ પણ વધ્યું હતું અને નવી ચેનલોનું પણ આગમન થયું. હવે એ વખતે મારા એક મિત્રના ઘરે બ્લેક એન્ડ વ્હાઈટ ટીવી હતું, તેને તેની આગળ ભૂરા અને લાલ રંગનો કાચ લાગયો હતો જેથી એ થોડું રંગીન જેવું લાગે. હવે આના પરથી અનુમાન લગાવી શકાય કે લોકો ને ટીવીનું કેટલું ઘેલું હતું.

હવે મારી વાત કરું તો મને પણ ટીવી નું એટલું જ ઘેલું હતું. હવે અમે જુનું બ્લેક એન્ડ વ્હાઈટ બુશનું ટીવી વેચી અને નવું ઓનિડા નું કલર ટીવી વસાવ્યું હતું. એ વખતે ટીવીમાં રિમોટ નોહતા આવતા. અને મને ચેનલો બદલવાની કાયમ ખુજલી રહેતી. એટલે હું પલંગ પર સુતા સુતા પગથી ટીવીની સ્વિચ દબાવીને ચેનલો બદલતો. હવે એ વખતે સીડી, ડીવીડી કાઈ આટલું હાથવગું હતું નહીં એટલે મુવી તો જે ચેનલ પર આવતું હોય એ જ જોવાનું. રોજ સવારે સમેવાળાના ઘરે જઈને પેપર માંથી આજે કાઈ ચેનલ પાર કયા મુવી છે એ લખી લાવું. જો એમા કોઈ સારું મુવી હોય તો મજા નૈતર હરે હરે. વેકેશનમાં આ મારો નિત્યક્રમ રહેતો. હવે એક વખત વેકેશનમાં જ કેબલ વાળાની હડતાલ પડી અને બધી ચેનલ બંધ થઈ ગઈ. એટલે આપણે ઘરે કંટાળ્યા. પપ્પા એ દુકાને આવવા કહ્યું, મેં વિચાર્યું ટાઈમ પાસ તો થશે અને સાથે સાથે ખિસ્સા ખર્ચી પણ મળી રહેશે. એ બંને મળ્યું, અને કેબલ વાળાઓની હડતાલ પણ થોડા સમયમાં પતી ગઈ, પણ હવે દુકાન તો રોજ જવું જ પડે એવું થઈ ગયું હતું. એટલે આપણી વાટ લાગી ગઈ.

છતાંપણ ટીવીની મોજ તો ચાલુ જ હતી. અમારું ભાઈબંધોનું એક ગ્રુપ હતું, તેમાં હું, પ્રીતેશ, મિતેષ અને મયંક રોજ મિતેશ ના ઘરે ઉપર ગેલેરીમાં બેસીએ, તેની ડેકમાં સોનુ નિગમનું દીવાના આલ્બમ સાંભળીએ. હવે એ વખતે જો મેચ હોય તો મિતેષ પોતાનું ટીવી ઉપર લઇ આવે. એ વખતે તો 21 ઇંચના પણ ભારે ભરખમ ટીવી આવતા હતા. પણ એ લગભગ રોજ જ તેને ઉપર લાવે અને ફરી પાછો નીચે લઇ જાય. જો મેચ ના હોય તો અમારા કેબલ વાળા ભાઈ એ એક ડિમાન્ડ સોન્ગ ચેનલ ચાલુ કરી હતી. તેમાં ફોન કરીને આપણું ફેવરિટ સોન્ગ વગાડવાની રિકવેશટ કરવાની. એમ તો એના ફોન ના બિલ મોટા અવવા લાગ્યા. એમાં એ વખતે મારુ અને મિતેષનું એક ફેવરિટ સોન્ગ હતું, અદનાન સામી નું ” મુજકોભી તો લિફ્ટ કારા દે “. જ્યારે એ સોન્ગ ડિમાન્ડ ચેનલ પર આવે ત્યારે તે મને મારા ઘરની લેન્ડલાઈન પર મિસ્કોલ મારે એટલે હું એ સોન્ગ જોવું.

પણ આ બધાની એક મજા હતી. આજે તો આવા કશાની જરૂર જ નથી. યુ ટ્યુબ પર બધું હાથવગું થઇ ગયું છે અને  જીયો પર બધી ટીવી ચેનેલો મફત જોવા મળે છે. હમણાં આઇપીએલ ચાલે છે, તો એક વાર હું અમારે ત્યાં વૃંદાવન ગ્રાઉન્ડમાં ટેન્ટ બઝાર ભરાય છે, ત્યાં ટેન્ટ વાળો પોતાના મોબાઈલમાં લાઈવ મેચ જોતો હતો. ત્યાં બહાર એક સેન્ડવીચની લારી વાળો યુ ટ્યુબ પર સોંગ જોતો જોતો સેન્ડવીચ બનાવતો હતો.

છેલ્લે એક વાત કે અમને પરીક્ષા સમયે સજા પણ ટીવી નહિ જોવા દેવા બાબત ની જ થતી હતી અને અમને એનું દુખ પણ થતું હતું. અત્યારે એ સજા મોબાઈલના ડેટા પેક માટે પરિવર્તિત થઇ ગઈ છે.

Neighborhood

“Neighbor is the First Relative “. Actually in Gujarati we are saying that “Pahelo Sago padoshi”. Let me first clarify this sentence.  In the society, I live since my birth I.e. 1985, is a congested. There are 42 raw houses in the area smaller than half of the cricket ground. There is one common wall between the two houses. So, one can easily peek into the neighbor’s home. Even if we talk normally, then also neighbor can hear our conversation without giving special attention. Many of the members of our society can’t live anywhere, other than this society. Or rather I can say, no one other than our society member will accept them. So, there is no any point of Unseen Neighbor in our society.

But, in today’s fast culture, where no one has time for their own family or even for self, no one care about the neighbor. But at our society we do. Still I remember when one of our neighbors was finding a buyer for their house, we, the other society members went to him and urge him to sell the house to a sophisticated family, to whom we can trust.

Because till today, we believe that Dahi only can be made with the yogurt borrowed from the neighbor’s home.  And potato should be borrowed from neighbor’s home only. This is the rules of our society culture.

But now-a-days, the culture is being changed. Everyone wants to live a personal life, means no one wants another person to peek in their life. But really I am feeling it is harmful to our social life. We all are connected to the friends or relatives living thousands of miles away, but we doesn’t know our neighbor, or even we are not trying to get in touch with them. I am writing this because I personally felt this. Several months ago, I went to help my friend in shifting his house holds to the new one at Vadodara. We had transferred all households including refrigerator, wardrobe, bed and many more items to 4th floor. We use both stairs and the lift to shift all the house hold. But I wondered, we took almost 3 hours in shifting and no any single member of the building had open the door to check the activity. Even his future neighbor had also not opened the door once.

What is the meaning of existence of Neighbor, to whom we can’t see? Neighbor culture is almost on the edge of finish line in the city. I will blame social media for the demolition of Neighbor culture. All want to live virtual life. Neighbors are connected to each other, but on the social media. They don’t meet other than any social event. In 90’s when mobile was not in reach of a common man, and so the internet, all were communicated personally.

untitled1

So, step out of the house, see your neighbor. Talk with them. Don’t ask their WhatsApp number, to be in touch personally forever.

 

એક અનોખી પહેલ – ભાગ – ૨

થોડા સમય પહેલા મેં આ મથાળા સાથે એક લેખ લખ્યો હતો. તે વખતે વિષય હતો, ગુજરાત લીટરેચર ફેસ્ટીવલનો. ત્યાં સાબરમતી જેલના કેદીઓને બોલાવવામાં આવ્યા હતો, જેઓ સારી કવિતાઓ લખતા હતા. જેલની જીંદગી, જેલના કેદીઓની જુબાની કવિતાના સ્વરૂપમાં સંભાળવા મળી હતી.ત્યારે તેના વિષે લખવાની ઈચ્છા થઇ હતી અને એક અનોખી પહેલ મથાળા સાથે એ લેખ અને તેઓએ લખેલી કવિતા પણ લખી હતી. હવે આવીજ એક બીજી ખુબ સરસ અને પ્રેરણાદાયી પહેલ જોયી, જાણી અને તેનો લાભ પણ લીધો. એટલે એને વિષે આજે થોડુ વિગતે લખવાનું મન થયું.

ગુજરાતમાં ઘણી જગ્યાએ અત્યારે ‘પુસ્તક પરબ’ ચલાવવામાં આવે છે. નડિયાદમાં ડાહીલક્ષ્મી લાયબ્રેરી દ્વારા આ અભિયાન ચલાવવામાં આવે છે. પણ આજે જેની વાત કરવી છે, તે થોડી તેના જેવીજ યોજના છે. તેનું નામ છે ‘પુસ્તક યોજના’. આનું માધ્યમ સોશિયલ મીડિયા છે. આ યોજના મોરબીના એક સુજ્ઞ વાચક અને દાનવીર વિજયભાઈ ત્રિવેદી ચલાવે છે. તેઓ ફેસબુક પર પોસ્ટ મૂકી જરૂરિયાત વાળા ( વાંચવાના ખપ વાળા ) વાચકોને ઘેરબેઠા પુસ્તક પહોચાડે છે. આમાં મને પણ બે વાર લાભ મળ્યો છે. પછી વિજયભાઈ સાથે વાત કરી અને વિગતે જાણવાની કોશિશ કરી,

વિજયભાઈ મૂળ હળવદમાં વાતની છે, પણ અત્યારે મોરબીમાં જ રહે છે. તે જે અભિયાન ચલાવે છે તેના પરથી મને લાગતું હતું કે તેઓ એક વાચનપ્રેમી હોવા જોઇએ, અને હું સાચો હતો. પણ એ એક વાચક થી ઉપરની કક્ષાના હતા. તેઓ લોકોને વાચતા કરવામાં પણ માને છે. તેમનું ફેસબુક પોસ્ટ જોઇને તો એમ પણ લાગે છે કે એ એક રંગીન મિજાજી માણસ છે. ( હોય જ, અને હોવું પણ જોઇએ ). તેમણે આ અભિયાન ની શરૂઆત તેમની પાસે પડેલા સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાના પુસ્તકો ના વિતરણથી કરી હતી. તેને સારો પ્રતિસાદ મળતા તેઓએ તેઓની અંગત લાયબ્રેરીના પુસ્તકો પણ ફેસબુક ના માધ્યમથી વાચકો માટે ખુલ્લા મુક્યા. આ યોજના ને ખુબ જ સારો પ્રતિસાદ મળ્યો. જેમને ના મળ્યા તેમણે ફોન કરીને વિનંતી કરી, તો વિજયભાઈએ તેમને પોતાના ખર્ચે ખરીદીને આપ્યા. શરૂઆતમાં કુરીયારનો ખર્ચ પણ પોતે ઉઠાવતા. પછી તેની પણ થોડી મદદ મળતી થઇ. સુરતના મારૂતિ કુરિયરના એક ભાઈએ તો આખા મહિના માં મોકલાયેલા પુસ્તકોનો કુરિયર ખર્ચ જ જાતે ભોગવી લીધો. હવે પોતના અંગત સંગ્રહથી શરૂઆત કરનાર વિજયભાઈ ને ઘણા વાચકોએ પોતાના પુસ્તકો પણ લોકો સુધી પહોચાડવાની વિનંતી કરી. મેં પણ મારા બે પુસ્તક તેમના મારફત ઈચ્છુક લોકો સુધી પહોચાડ્યા. તેઓ રેગ્યુલર સવારે પુસ્તકોના નામ લખે અને રાતે નવ વાગે પોતે ડ્રો કરીને વિજેતાઓના નામ નક્કી કરી, બેજે દિવસે એમના નામ ફેસબુક પોસ્ટમાં મૂકી, તેમની ડીટેલ માગવી તેમને કુરિયર મારફતે મોકલી આપે.

હવે આ ભગીરથ કાર્યમાં ઘરવાળાઓ નો સપોર્ટ ખુબ જરૂરી હોય છે. વિજયભાઈ તે પણ ભરપુર મળ્યો છે. એટલે જ તેઓ આટલા સફળ થઇ શક્યા છે. તેમના ઘરના સદસ્યો નવરાશના સમયમાં કુરિયર તૈયાર કરવાના કામ કરી તેમની મદદ કરે છે. આ બતાવતો એક ફોટો તેમણે તેમના ફેસબુક પર મુક્યો હતો.

જો કોઈ પણ આ યોજનાનો લાભ લેવા માંગતા હોવ તો ફેસબુક પર Vijaykumar Ramchandra Ambashankar Trivedi નો સંપર્ક કરી શકે છે. જો તમારી પાસે કોઈ સારા પુસ્તકો હોય તો તમે તેમના મારફતે વાચકો સુધી પહોચાડી પણ શકો છો.

બસ, ફરીથી આવી જ કોઈ અનોખી પહેલ કરનાર વ્યક્તિ કે સંસ્થા વેશે જલ્દીથી જ મળીશું. જો આપમાંથી કોઈ પણ આવી કોઈ પહેલ વિષે જાણતા હોવ, તો મારા બ્લોગ પર મારી ડિટેલ છે. ત્યાં મોકલી શકો છો.

બસ એમજ…

સવારનો સમય હતો, હું બસમાં આગળ બેઠો હતો. રસ્તાની બાજુએ એક હોટેલની બહાર ઉભેલા ચોકીદારે અમારા ડ્રાઇવર ભાઈને ( આમતો ડ્રાઇવર ને પણ પ્લેનના પાઈલોટ જેવા માન મળવા જોઈએ, ખાસ કરીને ભારતમાં, જ્યાં હવામાં ઉડવા કરતા રોડ ઉપર વાહન ચલાવવું ઘણું અઘરું છે. ) હાથ કર્યો. મેં આશ્ચર્યથી ડ્રાઇવર ભાઈને પૂછ્યું, કે તમે ઓળખો છો એમને ? તો કે, ના એટલું કઈ ખાસ નઈ, પણ આતો એક વાર એક ગેસ્ટને લેવા એ હોટેલમાં ગયો હતો, ત્યારે એકાદ કલાક ગેસ્ટની રાહ જોવાની થઇ હતી. તો એ દરમ્યાન તેમની સાથે બેઠો હતો અને બસ એમ જ મળ્યા હતા અને આજે પણ એ મને હાથ કરે છે અને હું એમને હાથ કરું છુ. હવે આવું તો મેં ઘણી વાર જોયું હતું, કે જયારે સામેથી કોઈ એસ.ટી બસ કે સ્કુલ બસ આવે ત્યારે અમારા ડ્રાઇવર ભાઈ અને પેલા સામે વાળ ડ્રાઇવર ભાઈ એકબીજાને હાથ કરતા. ત્યારે પણ હું તેમને પૂછતો, કે ઓળખે છે? ત્યારે પણ એ એમજ કહેતા કે ના-ના આતો રોજ સામે મળે એટલે બસ એમજ ઓળખે.

આમ સંભાળવામાં કઈ નવી લાગે એવી વાત નથી. પણ એકવાર પોતે પોતાનો ફ્લેશબેક જોઈ જોજો, કે આપણે આવા કેટલા લોકોને ઓળખીએ છીએ, કે રોજ ફક્ત હાથ જ હલાવીએ છીએ. ઘણા કિસ્સામાં તો આવો ‘બસ એમજ’ નો સંબંધ મૈત્રીમાં પણ ટ્રાન્સફર થઇ જતો હોય છે. કોઈ વાર એવું પણ બને કે એ વ્યક્તિ આપણને કપરા સમયે કામ લાગી જાય અથવાતો આપણે તેને કામ લાગી જઈએ. અને હું તો એમ માનું છુ કે જીંદગીમાં આવા પણ મિત્રો હોવા જોઈએ.

મિત્રો તો ઘણા છે,  જે  એક સાદે  (અવાજે) ભેગા  થાય,

પણ, જોઈએ છે એવા પણ, જે રોજ રસ્તામાં ભેગા થાય.

—  સુશાંત ધામેચા.

હવે હું મારી પોતાની વાત કરું, તો હું લગભગ ૮માં ધોરણમાં ભણતો હતો ત્યારથી મારી દુકાને બેસતો. રોજ સાયકલ લઈને એકજ રસ્તેથી દુકાને જવાનું થાય. ત્યાં રસ્તામાં કોલેજના છોકરાઓ બાકડા પર બેસીને પત્તા રમતા હોય. હું તો મારી ધૂનમાં જતો હોઉં. કોઈ વાર સાયકલ પર હોઉં તો કોઈ વાર ચાલતો. પણ થોડા સમય પછી અમારે એકબીજા સામે જોઇને માથું હલાવવાનો સંબંધ થયો. અને આવું લગભગ ઘણા વર્ષો સુધી ચાલ્યું. પણ આજે એ વાતને ૨૦ વર્ષ જેટલો સમય થઇ ગયો છે, છતાપણ અમે જયારે પણ મળીએ છીએ ત્યારે વાત થાય છે અને કોઈ વાર હું ચાલતો જતો હોઉં ( હું રોજ સાંજે ઓફિસની બસ મને ડ્રોપ કરે પછી ઘરે ચાલતો જ જતો હોઉં છુ. ) ત્યારે એ બાઈક પર ઘર સુધી લીફ્ટ પણ ઓફર કરે છે.

મારે તો રોજે જ ૫૦ કી.મી. ની મુસફારી બસમાં કરવાનું થતું હોય છે. એટલે મારા જેવા ઘણા રોજના મુસાફરી વાળા રોજે જ જોવા મળે. એમાં ખાસ એક કાકા રોજ સાંજે સોજીત્રા થી પીપળાવ ની વચ્ચે ચાલતા જોવા મળે. એમની ઉમર લગભગ ૭૦ વર્ષ કરતા વધારે હશે. પણ દેવાનંદ સ્ટાઈલની ટોપી, ઈસ્ત્રી ટાઈટ પેન્ટ-શર્ટ અને એક હાથ માં લાકડી સાથે ફૂલ જોશમાં એ ચાલતા હોય. એમાં પહેલી વાર મેં એમને સામેથી હાથ કર્યો, તો એમનું ધ્યાન થોડું મોડું પડ્યુ એટલે અમારી બસ આગળ નીકળી ગઈ, પણ બીજે દિવસે પણ મેં હાથ કર્યો, તો એમનું ધ્યાન અમારી તરફ પડ્યું અને એક સરસ મજાનું બોખું સ્મિત છલકાયું. બસ પછી તો હવે અમારે આ રોજનું થઇ ગયું. એ અમને હાથ કરે અને અમે એમને હાથ કરીએ. અમે કઈ એકબીજાને ઓળખતા નથી પણ, બસ એમજ….ઓળખીએ છીએ….